دانشگاه آزاد اسلامي
واحد کرمانشاه
پايان نامه کارشناسي ارشد رشته مديريت بازرگاني گرايش تحول (M.A)
موضوع
تأثير فناوري اطلاعات بر توسعه استراتژي منابع انساني و فرآيندهاي آنها در خصوص کارکنان شرکت آب و فاضلاب روستايي استان کرمانشاه در سال 1392
استاد راهنما
دکتر فرانک موسوي
نگارنده
ابوذر حيدرپناه
شهريور 93
سپاسگزاري
و يزکيهم و يعلمهم الکتاب و الحکمه
سپاس خداي را که سخنوران، در ستودن او بمانند و شمارندگان، شمردن نعمتهاي او ندانند و کوشندگان، حق او را گزاردن نتوانند. و سلام و دورد بر محمّد و خاندان پاك او، طاهران معصوم، هم آنان که وجودمان وامدار وجودشان است؛ و نفرين پيوسته بر دشمنان ايشان تا روز رستاخيز… بدون شک جايگاه و منزلت معلم، اجّل از آن است که در مقام قدرداني از زحمات بي شائبهي او، با زبان قاصر و دست ناتوان، چيزي بنگاريم.
اما از آنجايي که تجليل از معلم، سپاس از انساني است که هدف و غايت آفرينش را تامين مي کند و سلامت امانت هايي را که به دستش سپرده اند، تضمين؛ بر حسب وظيفه و از باب ” من لم يشکر المنعم من المخلوقين لم يشکر اللَّه عزّ و جلّ” : با درود و سپاس از مادر دلسوز و مهربانم كه سجده ايثارش گل محبت را در وجودم پروراند و دامان گهربارش لحظه هاي مهرباني را به من آموخت…اين دو معلم بزرگوارم… که در تمام عرصه هاي زندگي يار و ياوري بي چشم داشت براي من بودهاند؛
از استادان فرزانه و فرهيختهاي که در راه کسب علم و معرفت و دانش يار و راهنمايم بودند؛ و همچنين از کليه کارمندان شركت آب و فاضلاب روستايي استان كرمانشاه جهت همکاري بيدريغ ايشان جهت پيشبرد اين پايان نامه ، کمال تشکر و قدرداني را دارم.
و از پروردگار متعال خواستارم به اين حقير توفيق خدمتگزاري به ايشان عنايت فرمايد.
تقديم به
پدرم که عالمانه به من آموخت تا چگونه در عرصه زندگي،
ايستادگي را تجربه نمايم و به مادرم، درياي بي کران فداکاري و
عشق که وجودم برايش همه رنج بود و وجودش برايم همه مهر
و به : همسرم، اسطوره زندگيم، پناه خستگيم و فرزندم که يگانه اميد زندگيم است.
فهرست مطالب شماره صفحه
چکيده1
1-1 مقدمه3
1-2 بيان مسئله4
1-3 اهميت و ضرورت پژوهش7
1-4 سوالهاي پژوهش8
1-5 اهداف پژوهش8
1-5-1 هدف اصلي8
1-5-2 اهداف فرعي9
1-6 فرضيههاي پژوهش9
1-6-1 فرضيهي اصلي9
1-6-2 فرضيههاي فرعي10
1-7 مدل مفهومي پژوهش10
1-8 تعريف واژگان و اصطلاحات تخصصي11
1-8-1 تعاريف مفهومي11
1-8-1-1 فناوري اطلاعات11
1-8-1-2 استراتژيهاي منابع انساني11
1-8-1-3 بهبود كيفيت عملكرد12
1-8-1-4 مسئوليت تصميم گيري12
1-8-1-5 تنوع شغلي12
1-8-1-6 خود كنترلي12
1-8-1-7 توسعه حرفه اي كاركنان13
1-8-2 تعاريف عملياتي13
1-8-2-1 فناوري اطلاعات13
1-8-2-2 استراتژي هاي منابع انساني14
1-8-2-3 استراتژي منابع انساني14
1-8-2-4 بهبود كيفيت عملكرد15
1-8-2-5 استقلال و آزادي كار15
1-8-2-6 استقلال و آزادي كاري15
1-8-2-7 مسئوليت تصميم گيري15
1-8-2-8 تنوع شغلي16
1-8-2-9 خود كنترلي16
1-8-2-10 توسعه حرفه اي كاركنان16
1-8-2-11 دانش و آگاهي16
1-9 ساختار پايان نامه17
2-1 مقدمه19
2-2 مباني نظري پژوهش20
2-2-1 تاريخچه ظهور فناوري اطلاعات20
2-2-2 تعريف فناوري اطلاعات و جنبههاي مرتبط آن21
2-2-2-1 فناوري اطلاعات يک استراتژي است22
2-2-2-2 فناوري اطلاعات يک سري مفاهيم و فکر است22
2-2-2-3 فناوري اطلاعات يک سري ابزار است23
2-2-2-4 فناوري اطلاعات نوآوري است23
2-2-2-5 فناوري اطلاعات همراه با انسان است24
2-2-3 مشاغل مرتبط با فناوري اطلاعات24
2-2-4 تاثيرات فناوري اطلاعات بر سازمان25
2-2-5 کاربردهاي فناوري اطلاعات و حوزههاي کاربرد آن25
2-2-5-1 تجارت الکترونيک26
2-2-5-2 کاربرد فناوري اطلاعات26
2-2-5-3 مدل ها فناوري اطلاعات26
2-2-5-4 مزايا فناوري اطلاعات26
2-2-5-4-1 مزايا براي سازمانها27
2-2-5-4-2 مزايا براي مشتريان (مصرفکنندگان)28
2-2-5-4-3 مزايا براي جامعه29
2-2-5-4-4 دولت الکترونيکي29
2-2-5-4-5 مزاياي بالقوه دولت الکترونيک30
2-2-6 چرا به دولت الکترونيکي نياز داريم؟30
2-2-6-1 رشد شبکه گسترده جهاني30
2-2-6-2 رشد جمعيت متصل به شبکه31
2-2-6-3 کاهش هزينهها31
2-2-6-4 رشد انتظارات عمومي31
2-2-6-5 بانکداري الکترونيک31
2-2-6-6 سيستم اطلاعاتي جغرافيايي32
2-2-6-7 کار از دور33
2-2-6-8 مزاياي شيوه کار از دور34
2-2-6-8-1 مزاياي فردي34
2-2-6-8-2 مزاياي سازماني34
2-2-6-8-3 مزاياي اجتماعي35
2-2-7 سازمان مجازي35
2-2-8 ادارات مجازي36
2-2-9 نقش فناوري اطلاعات در فرايندهاي سازمان36
2-2-10 سيستم هاي اطلاعاتي در ارتباط عمومي با حوزه هاي عملياتي سازمان39
2-2-11 سيستم هاي اطلاعاتي اتوماسيون اداري (OAS)40
2-2-12 سيستم هاي اطلاعاتي ارتباطات الکترونيکي (ECS)41
2-2-13 سيستم هاي اطلاعاتي عملياتي (TPS)41
2-2-14 سيستم هاي اطلاعاتي مديريت (MIS) و (EIS)42
2-2-15 سيستم هاي اطلاعاتي کمک به تصميم گيري (DSS)43
2-2-16 سيستم هاي اطلاعاتي جامع و يکپارچه (ES)43
2-2-17 سيستم هاي اطلاعاتي اتوماسيون اداري (OAS)44
2-2-18 توانمندسازي45
2-2-19 تعاريف و مفاهيم توانمندسازي47
2-2-20 توانمندسازي روانشناختي48
2-2-21 ريشههاي تاريخي توانمندسازي49
2-2-22 ابعاد توانمندسازي50
2-2-23 بهبود کيفيت عملکرد کارکنان51
2-2-24 استقلال و آزادي کاري کارکنان51
2-2-25 افزايش مسئوليت تصميم گيري کارکنان53
2-2-26 افزايش فرصت هاي شغلي کارکنان54
2-2-27 افزايش خود کنترلي54
2-2-28 افزايش دانش و آگاهي کارکنان55
2-2-29 توسعه حرفهاي کارکنان (رشد حرفه اي)56
2-2-30 مراحل توانمند سازي58
2-2-31 دلايل توانمند سازي59
2-2-31-1 اثرات فناوري بر محيطهاي کاري59
2-2-31-2 افزايش انتظارات مشتريان59
2-2-31-3 ضرورت انعطاف پذيري سازمانها60
2-2-32 اهميت توانمند سازي در سازمانها60
2-2-33 موانع توانمند سازي61
2-2-33-1 نگرش مديران در مورد زير دستان61
2-2-33-2 فقدان امنيت شخصي62
2-2-33-3 نياز به کنترل62
2-2-34 چگونگي افزايش توانمندي63
2-2-35 مشخص کردن شفاف ديدگاه و اهداف64
2-2-36 پرورش تجارب تسلط شخصي64
2-2-37 الگوسازي65
2-2-38 فراهم آوردن حمايت65
2-2-39 برانگيختگي احساسي66
2-2-40 فراهم آوردن اطلاعات66
2-2-41 فراهم آوردن منابع67
2-2-42 پيوند با نتايج67
2-2-43 ايجاد اعتماد68
2-2-44 مزاياي واگذاري توانمند سازي69
2-2-45 پيامدهاي توانمند سازي69
2-2-46 اثرات فناوري اطلاعات بر توانمند سازي70
2-2-47 توانمند سازي و فناوري اطلاعات72
2-2-48 فناوري اطلاعات و کنترل73
2-2-48-1 کنترل عمومي73
2-2-48-2 کنترل برنامه کاربردي73
2-2-48-3 مزاياي اتوماسيون اداري74
2-2-48-3-1 مزاياي مستقيم74
2-2-48-3-2 مزاياي غير مستقيم74
2-2-48-3-3 سيستم کارکنان دانشي75
2-2-49 سيستم پشتيباني تصميم گيري76
2-2-50 اثرات تكنولوژي پيشرفته اطلاعاتي در سازمانها76
2-2-51 اثرات فناوري اطلاعات بر دانش و آگاهي كاركنان77
2-2-52 اثرات فناوري اطلاعات بر فرصت هاي شغلي كاركنان78
2-2-53 اثرات فناوري اطلاعات بر استقلال و آزادي كاري كاركنان79
2-2-54 اثرات فناوري اطلاعات بر مسئوليت تصميم گيري كاركنان79
2-2-55 اثرات فناوري اطلاعات برتوسعه حرفه اي كاركنان80
2-2-56 اثرات فناوري اطلاعات بر خود كنترلي كاركنان80
2-2-57 اثرات فناوري اطلاعات بر بهبود كيفيت عملكرد كاركنان81
2-2-58 اثرات فناوري اطلاعات بر توانمندسازي كاري كاركنان81
2-3 پيشينه پژوهشهاي انجام شده در داخل و خارج کشور82
2-3-1 پيشينه داخلي82
2-3-2 پيشينه خارجي83
3-1 مقدمه85
3-2 روش پژوهش85
3-3 جدول متغيرهاي پژوهش86
3-4 جامعه آماري پژوهش88
3-5 روش نمونه و حجم نمونه گيري88
3-6 ابزار پژوهش و روش جمعآوري دادهها89
3-7 روايي و پايايي ابزار پژوهش90
3-7-1 آزمون روايي90
3-7-2 آزمون پايايي(قابليت اعتماد)90
3-8 روش‌ها و ابزار تجزيه و تحليل داده‏ها91
4-1 مقدمه94
4-2 آمار توصيفي94
4-2-1 جنسيت94
4-2-2 وضعيت تحصيلات95
4-2-3 سن96
4-2-4 سطح درآمد97
4-2-5 توصيف متغيرهاي تحقيق98
4-3 آمار استنباطي99
4-3-1 سنجش وضعيت متغيرهاي تحقيق100
4-3-1-1 تفسير وضعيت متغير فنآوري اطلاعات101
4-3-1-2 تفسير وضعيت متغير توسعه استراتژي منابع انساني102
4-3-1-3 تفسير وضعيت متغير بهبود کيفيت عملکرد102
4-3-1-4 تفسير وضعيت متغير دانش و آگاهي کارکنان102
4-3-1-5 تفسير وضعيت متغير فرصتهاي شغلي کارکنان103
4-3-1-6 تفسير وضعيت متغير استقلال و آزادي کارکنان103
4-3-1-7 تفسير وضعيت متغير مسئوليت تصميمگيري کارکنان104
4-3-1-8 تفسير وضعيت متغير خودکنترلي کارکنان104
4-3-1-9 تفسير وضعيت متغير توسعه حرفهاي کارکنان105
4-3-2 محاسبه همبستگي بين متغيرهاي تحقيق105
4-4 آزمون فرضيهها107
4-4-1 آزمون فرضيه اصلي107
4-4-2 آزمون فرضيههاي فرعي107
5-1 مقدمه115
5-2 نتيجهگيري116
5-3 پيشنهادها120
5-3-1 پيشنهادهاي پژوهشي120
5-3-2 پيشنهادهاي اجرايي121
5-3-2-1 پيشنهاد مربوط به فرضيه اصلي اول121
5-3-2-2 پيشنهاد مربوط به فرضيه فرعي اول122
5-3-2-3 پيشنهاد مربوط به فرضيه فرعي دوم122
5-3-2-4 پيشنهاد مربوط به فرضيه فرعي سوم123
5-3-2-5 پيشنهاد مربوط به فرضيه فرعي چهارم123
5-3-2-6 پيشنهاد مربوط به فرضيه فرعي پنجم123
5-3-2-7 پيشنهاد مربوط به فرضيه فرعي ششم124
5-3-2-8 پيشنهاد مربوط به فرضيه فرعي هفتم124
5-4 محدوديتهاي پژوهش124
منابع و مأخذ126
فهرست منابع127
منابع فارسي127
منابع لاتين129
پيوست الف131
پرسشنامه131
پيوست ب138
خروجي نرم افزار138
AbstractII
فهرست جداول شماره صفحه
جدول 2-1 مفاهيم توانمند سازي50
جدول 2-2 مزاياي واگذاري توانمند سازي69
جدول 2-3 نظريه توانمندي70
جدول3-1 جدول متغيرهاي پژوهش86
جدول 3-2 مدرک تحصيلي88
جدول 3-3 مقادير آلفاي کرونباخ به تفکيک هر يک از مؤلفهها91
جدول 4-1 توصيف نمونه مورد مطالعه بر حسب جنسيت94
جدول 4-2 توصيف نمونه مورد مطالعه بر حسب تحصيلات95
جدول 4-3 توصيف نمونه مورد مطالعه بر حسب سن96
جدول 4-4 توصيف نمونه مورد مطالعه بر حسب سطح درآمد97
جدول 4-5 توصيف متغيرهاي تحقيق98
جدول 4-6 نتايج آزمون کولموگروف- اسميرنف99
جدول 4-7 آماره هاي توصيفي100
جدول 4-8 آزمون t101
جدول 4-9 محاسبه همبستگي بين متغيرهاي تحقيق105
جدول 4-10 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)107
چکيده
تقريبأ تمامي انديشمندان علوم مديريتي و اقتصادي پذيرفتهاند كه منابع انساني با كيفيت بالا، ركن اساسي توسعه فناوري اطلاعات و توسعه اقتصادي در سطح خرد و كلان است. هدف ما در اين پژوهش بررسي موشکافانهتر تأثير فناوري اطلاعات بر توسعه استراتژي منابع انساني و فرآيندهاي آنها در خصوص کارکنان شرکت آب و فاضلاب روستايي استان کرمانشاه در سال 1392 است. اين پژوهش از نظر هدف از نوع پژوهشهاي کاربردي و از نظر ماهيت و روش، از نوع توصيفي و تحليلي است. در اين پژوهش از روش نمونهگيري طبقهبندي تصادفي ساده استفاده شده است و از آنجايي كه اين جامعه آماري محدود در نظر گرفته شده است، جهت محاسبه حجم نمونهي مورد نياز براي پژوهش از فرمول به دست آوردن نمونه در جامعه آماري محدود استفاده شده و تعداد نمونه 183 نفر انتخاب شده است. يافتهها حاکي از آن است که سطح معناداري کليهي فرضيهها برابر 000/0 و کمتر از 05/0 مي باشد لذا فرضيهي صفر رد و کليهي فرضيههاي پژوهش تأييد ميگردد بدين معنا که فناوري اطلاعات بر توسعه استراتژي منابع انساني، بهبود كيفيت عملكرد كاركنان، استقلال و آزادي كاركنان، افزايش دانش و آگاهي كاركنان، افزايش فرصتهاي شغلي كاركنان، افزايش مسئوليت تصميم گيري كاركنان، افزايش خود كنترلي كاركنان و توسعه حرفهاي كاركنان اثر معناداري دارد و چون ضريب به دست آمده مثبت است، لذا ميتوان گفت فناوري اطلاعات بر کليهي متغيرها اثر مثبت و معناداري دارد. بنابراين با توجه به مطالب فوق نتيجه ميگيريم که فناوري اطلاعات در سازمانهاي امروزي به عنوان يك ركن اساسي و مزيت مطرح است و تمامي شئون و اركان سازمان را تحت تأثير مستقيم خود قرار ميدهد. از جمله اين اركان انتخاب و جذب نيروي انساني برتر است. بدين لحاظ نيروي انساني برتر براي ورود به سازمان فناوري اطلاعات محور ويژگيهايي ميبايست داشته باشد كه منبعث از مباني فناوري اطلاعات آن خصيصهها تعريف ميشوند.
کلمات کليدي: فناوري اطلاعات، استراتژيهاي منابع انساني، شرکت آب و فاضلاب روستايي استان کرمانشاه.
فصل يکم
کليات پژوهش
1-1 مقدمه
اگر چه استفاده از رايانه از سالهاي دهه 50 ميلادي در سازمانهاي بزرگ کشورهاي صنعتي و توسعه يافته رايج بوده است ولي موضوع فناوري اطلاعات حتي تا دهه 80 ميلادي کمتر در فرهنگ مديريت و منابع درسي آن مشاهده مي شود.فناوري اطلاعات مفهومي است که تا به امروز تعريف دقيق و جامع از آن نشده است.برخي در تعاريف خود بر محور فناوري اطلاعات آن را مجموعه اي از سخت افزار ، نرم افزار ،پايگاه داده ها و ديگر تجهيزات ارتباطي مي دانند و گروهي نيز با توجه به نوآوري هاي حاصل از آن ،به مجموعه اي از کاربران ومديريت اطلاعات سازمان تاکيد دارند که ميتواند شيوه کسب وکار را دچار تحول کند و به عنوان يک برتري رقابتي در محيط هاي کسب و کار امروز مطرح شود در کشورها اگر چه گام هايي در به کارگيري آن در زمينه هاي مختلف برداشته شده است ولي هنوز ناشناخته است چند سال بيشتر نيست که اين موضوع در دانشگاهها مطرح و تدريس مي شود ولي يک نگراني همواره وجود داشته است که با توجه به نو بودن مفاهيم ، افراد براساس ذهنيات وبرداشت هي خود آن را مطرح کرده اند که گاه فناوري اطلاعات را در حد يک رايانه وکاربر آن تنزل دادهاند. ولي در سالهاي اخير حرکت هاي بسيار مطلوبي مشاهده مي شود که در صورت تحقق مي تواند زير بناي بهره گيري مناسب از فناوري اطلاعات را در سال هاي آتي به همراه داشته باشد اطلاعات در سازمانهاي ما کمتر به عنوان يک دارايي سازمان تلقي مي شود و کمتر به نقش استراتِژي آن در تصميم گيري ها و تحقق اهداف توجه مي شود در حال حاضر سازمانهاي ما مخصوصا در بخش هاي خصوصي و صنعتي به مشکلات و معضلات بسيار ي در گير هستند نگاه بسته به اقتصاد و توليد ،عدم برخورداري از يک بينش جهاني درک از کسب و کار و تاکيد بر انحصار کسب منابع و بازار موجب گرديده که کمتر به دستاوردهاي فناوري اطلاعات در پاسخگويي به شرايط تغيير بازار بپردازند . امروزه در دنياي صنعتي و پيشرفته فناوري اطلاعات به عنوان ابزاري در دست دولت ها مي تواند حاکميت و مشروعيت نظام را ارتقاء و بر رشد دموکراسي و پاسخگويي آن بيفزايد.
دولت الکترونيک رهاورد کوچک از کاربرد فناوري اطلاعات در سطح دولت ها است. امروزه فناوري اطلاعات و ارتباطات را مي توان به عنوان ابزاري نيرومند براي ارتقاء کيفيت و کارايي آموزش مورد استفاده قرار داد .توسعه روز افزون ابزارهاي مبتني بر اين فناوري ها و سرعت فراوان تطبيق آن با نيازمندي هاي انسان موجب شده تا شکل جديدي از محيط يادگيري و تعاملي خلاق، فعال و فراگير ايجاد شود. پديده جديد فناوري اطلاعات و تاثيزي که بر جنبه هاي گوناگون زندگي داشته به ظهور برخي تحولات بنيادي در روابط جوامع بشري منجر شده است اين پديده با سرعتي چشمگير خواسته هاي بشر را تحت تاثيز قرار داده و نيازهاي جديدي را بوجود آورده است.
1-2 بيان مسئله
بکارگيري فناوري اطلاعات به افزايش دانش و آگاهي هاي کارکنان و نيز غني تر شدن محتواي مشاغل مي انجامد.دانش کارکنان موجب تسلط حرفه اي آنها بر سازمان مي شود و اگر جمله ي معروف “دانش،توانايي است”را بپذيريم آنگاه مي توانيم ادعا کنيم در سازمان هايي که فناوري اطلاعات حاکم مي شود کارکنان از قدرت و توانايي بيشتري برخوردارند(صرافي زاده، 1388 ،ص 254).
بکارگيري فناوري اطلاعات بطور خاص سيستم هاي اطلاعاتتي به تسهيل کنترل و نظارت بر سازمان مي انجامد و از اين طريق حيطه نظارتکارکنان و مديران برخلاف ساختارهاي سنتي که يک محدوديت به حساب مي آيد مي تولاند گسترش يابد.گسترش حيطه نظارت تعداد مديران سطوح مياني و کارشناسان را کاهش مي دهد و از اين طريق تعداد سطوح مديريتي در بخش هاي مياني سازمان تقليل مي يابد.همچنين فناوري اطلاعات از طريق مهندسي مجدد به تقليل فرايندها ،کاهش زمان انجام کارها و تعداد منابع انساني در سطح عمليات مي انجامد،که در نهايت کاهش نيروي انساني در سطح عمليات در کنار گسترش حيطه ي نظارت مديران از طريق بکارگيري سيستم هاي مکانيزه ،کارايي مديران و سازمان را بطور چشمگيري ارتقا مي دهد.همانگونه که بيان شد اين امر به کاهش تعداد مديران مياني و سطوح مديريت مياني و در نتيجه به مسطح شدن سازمان مي انجامد(صرافي زاده ،1388،ص 253).
استفاده از فناوري اطلاعات علاوه بر تاثير روي طبيعت کار و محيط کار،نحوه رقابت سازمان ها را هم تغيير داده است.فناوري اطلاعات موجب توسعه م بهينه سازي عمليات داخلي سازمانها ،کاهش هزينه هاي داخلي و تسريع در امر توليد شده است.کاهش هزينه ها ،فرصت سودآوري را حتي در قيمت پايين تري براي محصولات را نيز ممکن ساخته است.با سرعت عمل در رساندن محصول به بازار ،دسترسي به سود سريعتر رخ مي دهد.فناوري اطلاعات به ياري فرايندهاي بازاريابي و فروش آمده و سرعت عمل در بازار يابي خصوصاً در مواردي که محصولات جديد موجب کاهش قيمت و پايمال شدن فرصت ها مي شود بهبود بخشيده است(زرگر،محمود،1388،ص 21).
اطلاعات يکي از حياتي ترين و مهمترين ابزار قدرت مديريتي مي باشد. کسب اطلاعات بويژه اطلاعاتي که بنظر مي رسند نقش محوري يا راهبردي در سازمان داشته باشند ميتوانند براي ساختن يک پايگاه قدرت و نيز براي واجب الاطاعه و متنفذ کردن يک شخص در سازمان بکار رود.از طرف ديگر وقتي مديران افراد خود را با اطلاعات بيشتر تجهيز ميکنند آن افراد احساس توانمندي ميکنند و به احتمال بيشتري با بهره وري، کاميابي و هماهنگ با خواستههاي مديريت کار ميکنند مدير با درگير کردن ديگران در کسب نتايج مطلوب عملاً پايه هاي قدرت خود را تقويت ميکند.با اطلاعات بيشتر، افراد تمايل پيدا ميکنند که خود سازماني، کنترل شخصي و اعتماد بيشتر را تجربه کنند.احساس توانمندي به وجود آمده و احتمالاً از مخالفت افراد با مدير و تفاوت آنها در برابر قدرت او و تلاش در جهت حمايت خويش خواهد کاست.به جاي آن احتمال دارد که آنان با مدير توانمند همکاري کنند(وتن و کمرون1،1387، ص 51).
مديران موفق دنياي امروز رمز موفقيت سازمان خود را در بهرهمندي از انسانهاي فرهيخته ميدانند و بر اين باورند که دارايي ارزشمندي که براي ما مزيت رقابتي ايجاد ميکند کارکنان ما هستند و تنها همين انسانها هستند که ما را در صحنه رقابت پيشتاز نگه ميدارند بنابراين و با توجه به اينکه منابع انساني يکي از عوامل اصلي محقق نمودن ماموريت سازمانهاست مي بايست به منظور مديريت بهينه اين منبع ارزشمند استراتژي ها و راهبردهايي را تهيه، تدوين و اجرا نمود.
استراتژي منابع انساني عبارتست از ايجاد يک دستور کار براي واحد منابع انساني ،به عبارت ديگر استراتژي منابع انساني هدف و کانون توجه را براي اين واحد خلق مي کند.و ارزش قابل ارائه توسط واحد منابع انساني را مشخص مي نمايد.استراتژي منابع انساني همچون استراتژيهاي سازمان داراي چشم انداز (دليل وجود واحد منابع انساني)ماموريت(آنچه واحد منابع انسانيبراي ايجاد ارزش افزوده در سازمان انجام مي دهد )ارزش ها ،اهداف،اقدامات و مقياسهايي جهت سنجش ميزان تحقق برنامه هايي است. محورهاي اصلي استراتژي منابع انساني سه محور به شرح ذيل مي باشد.
1- تدوين و طراحي استراتژيها
2- اطلاع رساني و ادراک استراتژيها
3- استقرار و اجراي استراتژيها
ايجاد پايگاه داده مناسب جهت تحليل و بازيافت داده ها انتخاب و بكارگيري نرم افزارمناسب مديريت، بهره گيري از تكنولوژي در جهت ارتقا و كارايي و اثر بخشي منابع انساني ايجاد يك نرم فرآيند موثر مديريت اطلاعات و خدمات در جهت استفاده بهينه از اطلاعات موجود سازماندهي منابع در جهت حمايت از كاربران در پاسخگويي سريع به شرايط راهنمايي كاربران در حداكثر استفاده از تكنولوژي و سيستم ها، پياده سازي سيستم هاي حقوق و دستمزد، سيستم هاي آموزش و توسعه و سيستم استخدام با استفاده از فن آوري اطلاعات.
1-3 اهميت و ضرورت پژوهش
فناوري اطلاعات شيوه هاي کسب و کار را تغيير داده است. به صورتي که امروزه حجم عظيمي از داد و ستدهاي تجاري از طريق اينترنت و به صورت الکترونيک انجام ميشود. همچنين تاثير فناوري بر روشهاي انجام کار در دولت و ارتباط شهروندان با دولت به شکل گيري دولت الکترونيک انجاميده است. سازمانهاي مجازي نيز شيوهاي نوين از سازمانهاي سنتي هستند که با متغيرهاي خاص خود روشها و عادات کسب و کار را تغيير دادهاند در نتيجه آنچه که در گذشته سازمانها به دنبال آن بودهاند امروزه از طريق فناوري ازلاعات قابل دسترسي است. فناوري اطلاعات کارايي، بهرهوري و نيز اثر بخشي سازمانها را ارتقاء داده و ابزاري است به منظور پاسخگويي به شرايط حاکم بر سازمانها در هزاره سوم ميلادي. رشد و توسعه فناوري اطلاعات در دهه آخر قرن بيستم تاثيرات چشمگيري بر سازمانها و موسسات و نحوه کسب و کار آنها داشت. قدرتمند شدن رايانهها از نظر سرعت پردازشي، گسترش دانش شبکهها، توسعه تجهيزات ارتباطات و مخصوصاً اينترنت موجب شد تا تبادل، اشتراک و توزيع اطلاعات در سرتاسر جهان به سرعت انجام شود و در اثر آن شيوههاي کسب و کار سنتي نيز تغيير شکل دهد(صرافي زاده، 1388: 149). فناوري اطلاعات در عصر تغييرات و تحولات شتابنده محيطي نقش حياتي در ادامه بقاي سازمانها دارند. فناوري اطلاعات اين امکان را براي مديران فراهم ميسازد که با پردازش سريع اطلاعات امکان کنترل و هماهنگي ساختارهاي پيچيده تر را داشته باشد. علاوه بر اين فناوري اطلاعات موجب مي شود عملکرد سازمان و مديريت با انسجام و بازخورد سريع صورت پذيرد(اوتارخاني2، 1387: 20). فناوري اطلاعات اين امکان را فراهم آورده است تا رايانه هاي متعددي از طريق تجهيزات و ابزارها و رسانههاي ارتباطي به يکديگر متصل شده و به تبادل اطلاعات و دانش بپردازند. در شيوه سنتي کاربران از رايانه جهت آمادهسازي اسناد و يا بهره برداري از برنامه کاربردي خاص مانند حسابداري استفاده مي کردند و تبادل اطلاعات بين کاربران از طريق پست و يا ارسال نمابر امکانپذير بود. با توسعه و گسترش ارتباطات و فناوريهاي ارسال داده، امروزه کاربران ميتوانند از طريق رايانههاي شخصي به دنبال اطلاعات و ارتباط با يکديگر بپردازند و يا از پايگاههاي اطلاعات به صورت به هنگام استفاده کنند اتصال رايانه ها به شکل اين امکان را به فرد مي دهد تا سازماندهي نويني در شيوه انجام کار داشته باشد(صرافي زاده، 1388، ص 78).
1-4 سوالهاي پژوهش
1)آيا كاربرد فناوري اطلاعات در سازمان باعث توسعه و خود كنترلي كاركنان ميگردد؟
2) آيا كاربرد فناوري اطلاعات در سازمان باعث استقلال و آزادي كاركنان ميشود؟
3) آيا كاربرد فناوري اطلاعات در سازمان باعث بهبود كيفيت و عملكرد كاركنان ميگردد؟
4) آيا كاربرد فناوري اطلاعات در سازمان باعث افزايش دانش و آگاهي كاركنان ميگردد؟
5) آيا كاربرد فناوري اطلاعات در سازمان باعث افزايش فرصتهاي شغلي ميگردد؟
6) آيا كاربرد فناوري اطلاعات در سازمان باعث افزايش مسئوليت تصميمگيري ميگردد؟
7) آيا كاربرد فناوري اطلاعات در سازمان باعث افزايش خود كنترلي كاركنان ميگردد؟
1-5 اهداف پژوهش
1-5-1 هدف اصلي
تعيين نقشي است كه فناوري اطلاعات مي تواند در كارآمدترشدن سازمان از طريق استراتژي هاي منابع انساني انجام نمايد.كه براي وصول به اين هدف اصلي لازم است اهداف جزئي مشروحه ذيل نيز وصول گردد.
1-5-2 اهداف فرعي
1)تعيين رابطه بين فناوري اطلاعات و بهبود كيفيت عملكرد كاركنان شركت آب و فاضلاب روستايي استان كرمانشاه.
2) تعيين رابطه بين فناوري اطلاعات و استقلال و آزادي كاركنان شركت آب و فاضلاب روستايي استان كرمانشاه.
3) تعيين رابطه بين فناوري اطلاعات و افزايش دانش و آگاهي كاركنان شركت آب و فاضلاب روستايي استان كرمانشاه.
4) تعيين رابطه بين فناوري اطلاعات و افزايش فرصت هاي شغلي كاركنان شركت آب و فاضلاب روستايي استان كرمانشاه.
5) تعيين رابطه بين فناوري اطلاعات و افزايش مسئوليت تصميم گيري كاركنان شركت آب و فاضلاب روستايي استان كرمانشاه.
6) تعيين رابطه بين فناوري اطلاعات و افزايش خود كنترلي كاركنان شركت آب و فاضلاب روستايي استان كرمانشاه.
7) تعيين رابطه بين فناوري اطلاعات و توسعه حرفه اي كاركنان شركت آب و فاضلاب روستايي استان كرمانشاه.
1-6 فرضيههاي پژوهش
1-6-1 فرضيهي اصلي
فناوري اطلاعات بر توسعه استراتژي منابع انساني تأثير مثبت و معناداري دارد.
1-6-2 فرضيههاي فرعي
1) فناوري اطلاعات بر بهبود كيفيت عملكرد كاركنان تأثير مثبت و معناداري دارد.
2) فناوري اطلاعات بر استقلال و آزادي كاركنان تأثير مثبت و معناداري دارد.
3) فناوري اطلاعات بر افزايش دانش و آگاهي كاركنان تأثير مثبت و معناداري دارد.
4) فناوري اطلاعات بر افزايش فرصت هاي شغلي كاركنان تأثير مثبت و معناداري دارد.
5) فناوري اطلاعات بر افزايش مسئوليت تصميم گيري كاركنان تأثير مثبت و معناداري دارد.
6) فناوري اطلاعات بر افزايش خود كنترلي كاركنان تأثير مثبت و معناداري دارد.
7) فناوري اطلاعات بر توسعه حرفه اي كاركنان تأثير مثبت و معناداري دارد.
1-7 مدل مفهومي پژوهش
نمودار1-1 مأخذ: لوسانس، 2013
1-8 تعريف واژگان و اصطلاحات تخصصي
1-8-1 تعاريف مفهومي
1-8-1-1 فناوري اطلاعات
1) فناوري اطلاعات عبارت است از روش ها و طرقي كه با استفاده از ابزارها،تجهيزات فنون و دانش و مهارت هاي ويژه نيروي انساني، براي انجام كارها اتخاذ مي شوند به همين ترتيب فرآيند تبديل اطلاعات و مواد خام به كالاهاي ساخته شده را فناوري اطلاعات مي گويند.
2) فناوري اطلاعات به اشكال مختلف فناوري اطلاق مي شود كه به پردازش، نگهداري و ارسال اطلاعات به شكل الكترونيكي مي پردازد.تجهيزات فيزيكي اين امر شامل رايانه،تجهيزات ارتباطي شبكه ها ،تجهيزات انتقال داده،مانند فكس و يا حتي موبايل است(فهيمي 1388: 30).
3) فناوري اطلاعات به علم ايجاد ،پدازش و نگهداري داده ها گفته مي شود بنابراين به كمك فناوري اطلاعات مي توان مراحل ايجاد و نگهداري داده ها را در يك سازمان گسترده مديريت نمود.در شركت هاي بزرگ كنترل داده ها به عهده بخش IT مي باشد. به عنوان مثال يكي از بخش هاي قابل استفاده در سازمانها به كارگيري مديريت سرويس هاي اطلاعاتي (MIS) است(ماهباز و درويشي، 1389: 11).
1-8-1-2 استراتژيهاي منابع انساني
1) فرآيند تدوين و اجراي استراتژي هاي منابع انساني به منظور مرتبط ساختن سايت ها و روش هاي منابع انساني با هدف هاي استراتژيك و هدف هاي سازمان.
2) استراتژي هاي منابع انساني به هر مسئله عمده اي مي پردازد كه بر طرح هاي استراتژيك سازمان تاثير مي گذارد و يا از آن تاثير مي پذيرد.
3) استراتژي هاي منابع انساني به آنچه كه سازمان به دنبال پيگيري آن براي دستيابي به اهدافش از طريق كاركنان مي باشد گفته مي شود.
1-8-1-3 بهبود كيفيت عملكرد
بهبودكيفيت عملكرد به معني افزايش توليد و بازدهي،بالا بردن كيفيت كاهش هزينه ها و غيره مي باشد(وتن و كمرون3، 1387: 26).
1-8-1-4 مسئوليت تصميم گيري
انسان سازماني فردي ذيحق در تصميم گيري هاي مختلف سازمان هاست.اين نكته را نمي توان انكار كرد كه تصميم هاي سازمانهاي مختلف به شكل هاي مختلف بر زندگي كاركنان و شهروندان و از اين جهت بايد حق براي آنها قائل شويم كه بتوانند با مشاركت در تصميم گيريها در تعيين سرنوشت خويش دخالت كنند(زرگر،1382،ص 30).
1-8-1-5 تنوع شغلي
افزايش تنوع شعلي كاركنان به اشكال مختلف صوت مي پذيرد . وقتي كه افراد اطلاعات لازم را براي انجام كار در اختيار داشته باشند آنها به تنهايي مي توانند يك يا چند كار را به صورت همزمان انجام دهند(زرگر،1382،ص 18).
1-8-1-6 خود كنترلي
تمايل كاركنان براي شركت در تصميم گيري ،تعيين هدف و كاركردن به شيوه اي خود مختاري و بدون مراقبت ديگران ارتباط پيدا مي كند(عبدالهي،1385،ص 45).
خود كنترلي شامل ارزيابي توسط خود افراد، كنترل توسط خود،كنترل دروني و وجود يك نظام كنترل دروني مي باشد.
1-8-1-7 توسعه حرفه اي كاركنان
اسكات و ژافه (1999)مي گويند در سازمان هاي جديد رهبر بايد محيطي را فراهم نمايد كه به هر فرد اجازه دهد ياد بگيرد ،رشد كند،توسعه يابد و در كاره سهيم شود.در اينگونه سازمانها كاركنان مي خواهند ياد بگيرند تواناييي هاي خود را توسعه يابند.
1-8-2 تعاريف عملياتي
1-8-2-1 فناوري اطلاعات
1) فناوري اطلاعات عبارت است از روش ها و طرقي كه با استفاده از ابزارها،تجهيزات فنون و دانش و مهارت هاي ويژه نيروي انساني ،براي انجام كارها اتخاذ مي شوند به همين ترتيب فرآيند تبديل اطلاعات و مواد خام به كالاهاي ساخته شده را فناوري اطلاعات ميگويند.
2) فناوري اطلاعات به اشكال مختلف فناوري اطلاق مي شود كه به پردازش، نگهداري و ارسال اطلاعات به شكل الكترونيكي مي پردازد.تجهيزات فيزيكي اين امر شامل رايانه، تجهيزات ارتباطي شبكهها، تجهيزات انتقال داده، مانند فكس و يا حتي موبايل است(فهيمي و مهري، 1388: 30).
3)فناوري اطلاعات به علم ايجاد، پدازش و نگهداري دادهها گفته ميشود بنابراين به كمك فناوري اطلاعات مي توان مراحل ايجاد و نگهداري داده ها را در يك سازمان گسترده مديريت نمود.در شركت هاي بزرگ كنترل داده ها به عهده بخش IT ميباشد. به عنوان مثال يكي از بخشهاي قابل استفاده در سازمانها به كارگيري مديريت سرويس هاي اطلاعاتي (MIS)است (ماهباز و درويشي، 1389: 11).
فناوري اطلاعات در اين تحقيق شامل تعداد كامپيوترها و لوازم جانبي ،ساعاتي كه كاربران از كامپيوتر جهت انجام كارها و نيز از اينترنت استفاده مي كنند و كلاس هاي آموزشي و غيره مي باشد.
1-8-2-2 استراتژي هاي منابع انساني
1)فرآيند تدوين و اجراي استراتژي هاي منابع انساني به منظور مرتبط ساختن سايت ها و روش هاي منابع انساني با هدف هاي استراتژيك و هدف هاي سازمان.
2)استراتژي هاي منابع انساني به هر مسئله عمده اي مي پردازد كه بر طرح هاي استراتژيك سازمان تاثير مي گذارد و يا از آن تاثير مي پذيرد.
3)استراتژي هاي منابع انساني به آنچه كه سازمان به دنبال پيگيري آن براي دستيابي به اهدافش از طريق كاركنان مي باشد گفته مي شود.
1-8-2-3 استراتژي منابع انساني
استراتژي هاي منابع انساني نيز مشتمل بر فرضيات اخص تحقيق مي باشد كه هر كدام از آنها نيز داراي مولفه هاي مي باشد كه ذكر مي گردد در پايان اين مبحث به تعاريف مفاهيم و واژگان فرضيات اخص تحقيق مي پردازيم.
1-8-2-4 بهبود كيفيت عملكرد
بهبودكيفيت عملكرد به معني افزايش توليد و بازدهي،بالا بردن كيفيت كاهش هزينه ها و غيره مي باشد(وتن و كمرون،1387،ص 26).
بهبود كيفيت عملكرد شامل كاهش اشتباهات ،افزايش سرعت ارائه خدمات ،رضايت مشتري و رعايت قوانين و مقررات مي باشد.
1-8-2-5 استقلال و آزادي كار
استقلال به نياز فرد براي مشاركت در تصميم گيري كه روي وظايف او اثر مي گذارد ،براي اعمال نفوذ در كنترل موقعيت هاي شغلي ،آزادي عمل ،اظهار نظر و داشتن حق راي در كار اشاره دارد(زرگر،1382،ص 52).
1-8-2-6 استقلال و آزادي كاري
استقلال و آزادي كاري شامل فرصت هاي بروز خلاقيت ،عدم وجود برنامه دقيق و مشخص ميزان سرپرستي دقيق ،تشويق به ابزار عقايد و ارائه طرح هاي نو و نوين مي باشد.
1-8-2-7 مسئوليت تصميم گيري
انسان سازماني فردي ذيحق در تصميم گيري هاي مختلف سازمان هاست.اين نكته را نمي توان انكار كرد كه تصميم هاي سازمانهاي مختلف به شكل هاي مختلف بر زندگي كاركنان و شهروندان و از اين جهت بايد حق براي آنها قائل شويم كه بتوانند با مشاركت در تصميم گيريها در تعيين سرنوشت خويش دخالت كنند(زرگر،1382،ص 30).
مسئوليت تصميم گيري شامل واگذاري مسئوليت تصمصم گيري ،شانه خالي كردن از مسئوليت ،ميزان اطلاعات لازم در مواقع ضروري ،اطلاعات دقيق و درست مي باشد.
1-8-2-8 تنوع شغلي
افزايش تنوع شعلي كاركنان به اشكال مختلف صوت مي پذيرد . وقتي كه افراد اطلاعات لازم را براي انجام كار در اختيار داشته باشند آنها به تنهايي مي توانند يك يا چند كار را به صورت همزمان انجام دهند(زرگر،1382،ص 18).
تنوع شغلي شامل افزايش وظايف محوله ،چالشي بودن شغل،معني در و ارزشمند بودن شغل و توسعه يافته بودن شغل.
1-8-2-9 خود كنترلي
تمايل كاركنان براي شركت در تصميم گيري ،تعيين هدف و كاركردن به شيوه اي خود مختاري و بدون مراقبت ديگران ارتباط پيدا مي كند(عبدالهي،1385،ص 45).
خود كنترلي شامل ارزيابي توسط خود افراد ،كنترل توسط خود،كنترل دروني و وجود يك نظام كنترل دروني مي باشد.
1-8-2-10 توسعه حرفه اي كاركنان
اسكات و ژافه (1999)مي گويند در سازمان هاي جديد رهبر بايد محيطي را فراهم نمايد كه به هر فرد اجازه دهد ياد بگيرد ،رشد كند،توسعه يابد و در كاره سهيم شود.در اينگونه سازمانها كاركنان مي خواهند ياد بگيرند تواناييي هاي خود را توسعه يابند.
1-8-2-11 دانش و آگاهي
دانش و آگاهي كاركنان شامل تجربيات ،مهارت هاي تحليلي ،الگو ها ،قواعد و تصميمات در انسان را به كار مي گيرد.
1-9 ساختار پايان نامه
فصل نخست به کليات پژوهش اختصاص دارد که شامل مقدمه، بيان مساله، اهميت و ضرورت انجام تحقيق و. . . مي‌باشد. فصل دوم به مرور ادبيات موضوع پرداخته شده بدين ترتيب که ابتدا به شرح فناوري اطلاعات پرداخته و سپس عوامل توسعه منابع انساني و استراتژيها و فرآيندهاي آن به تفصيل شرح داده شده است. فصل سوم پژوهش به معرفي جامعه آماري پژوهش و نتايج روايي و اعتباري آن پرداخته است. فصل چهارم تجزيه و تحليل‌هاي آماري و فصل پنجم نتيجه گيري و پيشنهادها آورده شده است.

فصل دوم
مباني نظري و پيشينهي پژوهش
2-1 مقدمه
نقش اطلاعات در دنياي امروز بسيار شگرف و پيچيده مي باشد به گونه اي که عصر فعلي را عصر انفجار اطلاعات مي نامند. از طرفي به همين دليل کاربرد فناوري اطلاعات نيز در سازمان ها به سرعت در حال گسترش است و سازمان ها جهت رسيدن به اهداف خود نيازمند استفاده از فناوري اطلاعات مي باشد. بنابراين اطلاعات به همه جا سر مي کشد و تاثير آن فراگير است. شرکت هايي که کوشيده اند تا سازمان خود را با گردآوري اطلاعات نوسازي کنند با شتاب 50 تا 60 درصد از رده هاي مديريت خود را کاسته اند. به دلايل فراوان سازمان هاي بزرگ بايستي با اطلاعات گرايي روي آورند. يکي از اين دلايل ناشي از دگرگوني هاي آمارنگاري است. کاکنان فرهيخته و متخصص که اينک رو به افزايش دارند ديگر مايل به پيروي از روش هاي فرماندهي و کنترل گذشته نيستند. دليل ديگر نياز به نوآوري نظام يافته و پيشرفتي است که در گوهر و پيروي از روش هاي فرماندهي و کنترل گذشته نيستند. دليل ديگر نياز به نوآوري نظام يافته و پيشرفتي است که در گوهر و اصل کارهاي هوشمندانه وجود دارد. دليل سوم آن است که بايستي با فناوري اطلاعات هماهنگ شوند. کامپيوترها داده هاي فراواني را به دست مي دهند ولي اين داده اطلاعات نيستند. اطلاعات داده هاي مي باشند که به آن ها هدف و ارتباط با فراواني را به دست مي دهند ولي اين داده ها اطلاعات نيستند. اطلاعات داده هايي مي باشند که به آن ها هدف و ارتباط با کار بخشيده شده است. يک سازمان بايستي تشخيص دهد که براي اداره کارهايش به چه اطلاعاتي نيازمند است وگرنه در دريايي از داده هاي گيج کننده عرق خواهد شد.
2-2 مباني نظري پژوهش
2-2-1 تاريخچه ظهور فناوري اطلاعات
اگرچه استفاده از رايانه از سال هاي دهه 50 ميلادي در سازمان هاي بزرگ کشورهاي صنعتي و توسعه يافته رايج بوده است ولي موضوع فناوري اطلاعات حتي تا دهه 80 ميلادي کمتر در فرهنگ مديريت و منابع درسي آن مشاهده مي شود. فناوري اطلاعات مفهومي است که تا به امروز تعريف جامعه و دقيقي از آن ارائه نشده است. برخي در تعاريف خود بر محور فناوري اطلاعات تاکير دارند و آن را مجموعه اي از سخت افزار، نرم افزار، پايگاه داده ها و ديگر تجهيزات ارتباطي مي دانند و گروهي نيز با توجه به نوآوري هاي حاصل از آن، به مجموعه اي از سيستم ها، کاربران و مديريت اطلاعات سازمان تاکيد دارند که مي تواند شيوه کسب و کار را دچار تحول کند و به عنوان يک برتري رقابتي در محيط هاي کسب و کار امروز مطرح شود. چند سال بيشتر نيست که اين موضوع در دانشگاه ها مطرح و تدريس مي شود ولي يک نگراني همواره وجود داشته است که با توجه به نو بودن مفاهيم، افراد براساس ذهنيات و برداشت هاي خود آن مطرح کرده اند. که گاه فناوري اطلاعات را در حد رايانه و کاربرد آن تنزل داده اند. ولي در سالهاي اخير حرکت هاي بسيار مطلوبي مشاهده مي شود که در صورت تحقيق مي تواند زير بناي بهره گيري مناسب از فناوري اطلاعات را در سالهاي آتي به همراه داشته باشد. چنانچه مديريت را يک اقدام نظام يافته جهت تحقق اهداف سازمان بدانيم نقش فناوري اطلاعات در طراحي نظام و دستيابي به اهداف به خوبي قابل بيان است. اطلاعات در سازمان هاي ما کمتر به عنوان يک دارايي سازماني تلقي مي شود و کمتر به تقش استراتژيک آن در تصميم گيري ها و تحقق اهداف توجه مي شود. مديراني که به اين نقش اشراف ندارند، سرمايه گذاري در فناوري اطلاعات را نوعي هدر رادن منابع و يا هزينه از دست رفته مي دانند. در حال حاضر سازمان هاي ما مخصوصاً در بخش خصوصي و صنعت به مشکلات و معضلات بسياري درگير هستند. نگاه بسته به اقتصاد و توليد، عدم برخورداري از يک بينش جهاني در کسب و کار و تاکيد بر انحصار کسب منابع و بازار موجب گرديده که کمتر به دستاورد هاي فناوري اطلاعات در پاسخگويي به شرايط تغيير بازار بپردازد. امروزه در دنياي صنعتي و پيشرفته، فناوري اطلاعات با عنوان ابزاري در ست دولت ها مي تواند حاکميت و مشروعيت نظام را ارتقاء و بر رشد دموکراسي و پاسخگويي آن بيفزايد. دولت الکترونيک رهاورد کوچک از کاربرد فناوري اطلاعات در سطح دولت ها است. امروزه فناوري اطلاعات و ارتباطات را مي توان به عنوان ابزاري نيرومند براي ارتقاء کيفيت و کارايي آموزش مورد استفاده قرار داد. توسعه روزافزون ابزارهاي مبتني بر اين فناوري ها و سرعت فراوان تطبيق آن با نيازمندي هاي انسان موجب شده تا شکل جديدي از محيط يادگيري و تعاملي خلاق، فعال و فراگير ايجاد شود. پديده جديد فناوري اطلاعات و تاثيري که بر جنبه هاي گوناگون زندگي داشته، به ظهور برخي تحولات بنيادي در روابط جوامع بشري منجر شده است. اين پديده با سرعتي چشمگير خواسته هاي بشر را تحت تاثير قرار داده و نيازهاي جديدي را بوجود آورده است(صرافي زاده، 1388، ص 189).
2-2-2 تعريف فناوري اطلاعات و جنبه هاي مرتبط آن
شايد يکي از مشکلات در اينجا تعريف فناوري اطلاعات باشد. هرکس با نگرش متفاوت، تعريف متفاوتي از فناوري اطلاعات ارائه مي کند. بهترين روش براي تعريف چنين موضوع گسترده اي، ارائه مفاهيم و ايده هاي مرتبط با آن است. توضيح مطالب و بسترهايي که به فناوري اطلاعات مرتبط مي شوند نيز مي تواند به شناخت فناوري اطلاعات کمک کند. نتيجه اينکه به گونه اي بايد درباره فناوري اطلاعات سخن گفت که به شناخت آن کمک کند. تعريف فناوري اطلاعات به دليل ماهيت تغيير پذيري آن بايستي همراه با يک نگرش ديناميک باشد تا استاتيک. فناوري اطلاعات بيشتر يک استراتژي، انديشه، فکر و ابزار در حوزه انسانها، همراه با نوآوري اطلاعات را مي توان به جنبه هاي مهم مرتبط دانست:
2-2-2-1 فناوري اطلاعات يک استراتژي است
با شناخت فرصت ها و امکاناتي که از طريق اطلاعات ايجاد شده، آن را يک استراتژي شبيه کرده است تا يک فرمول و نسخه عملي؛ استراتژي جديد براي دسترسي متفاوت به آنچه آرمان يک سازمان تعريف مي کند بدون فناوري اطلاعات نيز مي توان به آرمان هاي ترسيم شده در يک سازمان رسيد، اما آنچه با فناوري اطلاعات انجام مي گيرد بسيار متفاوت است از چيزي که در ذهن جاي مي گيرد. فناوري اطلاعات يک شناخت هيجان انگيز از محيط اطراف را در ذهن ها ايجاد نموده و هرکس را، در هر سطح و ايده به سوي خود جلب مي کند. افراد بشر به فناوري اطلاعات براي رشد خود و فراگيري علم و دسترسي به ابزار راحت تر و در دسترس تر در ارتباطات فکر مي کنند. سازمانها به اين پديده براي دسترسي به بازار بزرگ تر، ارائه خدمات بيشتر و بهتر، جمع آوري و نگاه دقيق تر و زنده به نظريه ها و سليقه ها، انجام راحت تر و سريع تر کارها، ارزان تر نگاه مي کنند. حال، آنچه در تعريف فناوري اطلاعات به چشم مي خورد، که در ساير فناوري ها تا اين حد مدنظر نبوده، مفيد بودن اين کاربردها از طريق تعريف و ترسيم يک استراتژي دراز مدت و منطقي در اداره امور سازمان و خدمات و ارتباطات است. شناخت هرچه دقيقتر و کامل تر از فناوري اطلاعات براي مديران و کارشناسان و سازمان ها، آنان را در تنظيم و طراحي يک استراتژي عملي تر با نگرش فناوري اطلاعات کمک شاياني مي کند( کوئين و ديگران،1373،ص87).
2-2-2-2 فناوري اطلاعات يک سري مفاهيم و فکر است
صرف نظر از بعد استراتژيک در فناوري اطلاعات و ابزار و اسباب کار از سوي ديگر، فناوري اطلاعات شبيه يک فکر و انديشه براي انجام بهينه و موثرتر کارهاست. از آنجا که فناوري اطلاعات تنها در قالب بسته نرم افزاري يا سخت افزاري و يا ترکيب آنها قابل تعريف و کاربري نيست، لزوم ايجاد فکر وانديشه قوي و جامع براي ترکيب ابزارها براي اجراي اهداف و عمليات و ارتباطات نيز يکي از ابعاد گسترده و شگفت انگيز فناوري اطلاعات است. با اين تعبير، ابزار و اسباب نرم افزاري و سخت افزاري در فناوري اطلاعات بيشتر شبيه مواد خامي مي مانند که مطابق نياز با هم ترکيب شده و کار خاصي را انجام مي دهند. در سازمانها، بايستي يک استراتژي براي استفاده از فناوري اطلاعات وجود داشته باشد و پس از آن، فکر و انديشه جهت ترکيب و بکارگيري ابزار فناوري اطلاعات به کار گرفته شود، و در انتها به مرحله اجرايي و استفاده از فناوري اطلاعات رسيد (کوئين و ديگران،1373،ص87).
2-2-2-3 فناوري اطلاعات يک سري ابزار است
به هرآنچه موجب جمع آوري، گردش، پردازش و انتقال اطلاعات و



قیمت: تومان


پاسخ دهید