January-February 2017, Volume 5, Issue 6 DOI: 10.21859/jne-05061 Survey the Effect of CPR Simulation Training Software on the Satisfaction of Operating Room and Medical Emergency Students in Tehran University of Medical
Sciences

Reza Safdari 1, Naser Charkhsaz 2, Mohammad Ali Montaseri 3, Najmeh Montaseri 4,*

PhD, Department of Health Information Management, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran
GP, Department of Medical, Tehran University Comprehensive Science Applied, Tehran, Iran
MSc, Department of Nursing, Jahrom University of Medical Sciences, Fars, Iran
MSc, Department of Health Information Management, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran
* Corresponding author: Najmeh Montaseri, Master in Medical Informatics, Department of Health Information Management, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. E-mail:
n_montaseri@outlook.com

Received: 24 Jun 2016 Accepted: 8 Nov 2016
Abstract
Introduction: Cardiopulmonary resuscitation is a critical process to save patients’ lives. The ability to perform resuscitation requires theoretical and practical knowledge in the field of cardiopulmonary resuscitation. Nowadays, for improving the quality of teaching CPR، different methods have been used. The aim of this study was to design simulation software and survey the effect of this software on the satisfaction of operating room and medical emergency students in Tehran University of
Medical Sciences
Methods: Use of Case diagrams, sequential diagrams and activity diagrams were described in the Uniform Modeling Language to better understand entities and the sequence of mentioned software’s operations. According to this, Software was designed in Adobe Flash and Photoshop, Maryam, Poser pro and 3DMax softwares. Finally the software was evaluated after assessment of students’ satisfaction.
Results: Based on researcher’s studies, 7 scenarios for training and 10 scenarios for test part were considered and in general 10 use case diagrams, 12 sequence diagrams and 9 activity diagrams were drawn. Also the results showed that students’ mean satisfaction of the software was located in top condition (3.8).
Conclusions: In addition to traditional lecture methods for clinical contents, we used CPR educational simulation software. Our study showed that the level of students’ knowledge improved and many of the shortcomings on lectures and hospital presence were resolved. Keywords: Cardiopulmonary Resuscitation; Simulation Software; Educational Software

© 2017 Iranian Nursing Scientific Association (INA)

نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی

بهمن و اسفند 5931، دوره 1، شماره 6 05061-DOI: 10.21859/jne طراحی نرمافزار آموزشی و شبیهساز احیای قلبی – ریوی و بررسی تأثیر آن بر رضایتمندی دانشجویان اتاق عمل و فوریتهای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی
تهران

رضا صفدری 1، ناصر چرخساز 2، محمدعلی منتصری 3، نجمه منتصری 4،*

استاد مدیریت اطلاعات بهداشتی درمانی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
پزشک عمومی، مدرس دانشکده پزشکی، دانشگاه جامع علمی کاربردی تهران، تهران، ایران
مربی پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، فارس، ایران
دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
* نویسنده مسئول: نجمه منتصری، دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. ایمیل:

تاریخ دریافت مقاله: 44/44/1331 تاریخ پذیرش مقاله: 11/41/1331
چکیده
مقدمه: احیای قلبی – ریوی فرایندی حیاتی جهت نجات بیماران میباشد. توانایی انجام احیا مستلزم کسب دانش نظری و عملی در زمینه احیای قلبی – ریوی است. امروزه جهت ارتقای کیفیت آموزش احیای قلبی – ریوی از روشهای مختلفی استفاده میگردد. هدف از این مطالعه طراحی نرمافزار آموزشی و شبیهساز احیای قلبی- ریوی و تعیین تأثیر نرمافزار طراحیشده بر میزان رضایتمندی دانشجویان اتاق عمل و فوریتهای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران بود.
روش کار: بر اساس مطالعات انجامشده در زمینه احیای قلبی – ریوی، تائید محتوای آموزشی نرمافزار توسط اساتید مدرس احیا و سناریوهای تعریفشده بر پایه الگوریتمها و راهنمای انجمن قلب آمریکا، بهمنظور درک بهتر موجودیتها و ترتیب عملیات نرمافزار مذکور، نمودارهای مورد کاربرد )Use Case Diagram(، توالی و فعالیت به زبان مدلسازی یکنواخت ترسیم شدند و بر اساس آنها نرمافزار در محیط Adobe Flash و به کمک نرمافزارهای Photoshop، فارسینویس Poser Pro ،Maryam و 3DMax پیادهسازی گردید. درنهایت نرمافزار به روش سنجش رضایتمندی دانشجویان مورد ارزیابی قرار گرفت.
یافتهها: بر اساس مطالعاتی که محقق انجام داد 7 سناریو برای بخش تمرین نرمافزار و 14 سناریو برای بخش آزمون در نظر گرفته شد و بهطورکلی 14 نمودار مورد کاربرد،12 نمودار فعالیت و 3 نمودار توالی رسم گردید. برای گرد آوری دادهها پرسشنامه رضایت مندی محقق ساخته متشکل از 34 سؤال با مقیاس لیکرت پنج امتیازی مورد استفاده قرار گرفت و نتایج نشان داد که میانگین رضایت دانشجویان از نرمافزار آموزشی شبیهساز احیای قلبی – ریوی در وضعیت بالا قرار دارد.
نتیجه گیری: چنانچه در کنار روشهای سنتی سخنرانی برای مباحث بالینی )عملی( از نرمافزارهای شبیهساز آموزشی استفاده گردد سطح دانش دانشجویان ارتقا پیدا میکند و بسیاری از کاستیهایی که روش سخنرانی و حضور در بیمارستان دارند برطرف میگردد.
کلیدواژهها: احیای قلبی – ریوی، نرمافزار شبیهساز، نرمافزار آموزشی
تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

مقدمه
ایست قلبی یکی از عوامل اصلی مرگومیر در کشورهای درحالتوسعه و توسعهیافته است )1, 2(. آمار ایست قلبی در ایران نیز کم نیست بهطوریکه تنها در تهران، به گزارش سازمان بهشتزهرا )س( در سال 32 تا 13 اسفندماه، 2442 نفربر اثر ایست قلبی فوتشدهاند )1(. ایست قلبی در عرض چند دقیقه منجر به مرگ یا آسیب مغزی میشود اما چنانچه احیای قلبی – ریوی (Cardiopulmonary Resuscitation (CPR)) بهصورت صحیح انجام پذیرد احتمال مرگ کم خواهد شد )3(. میزان موفقیت احیای قلبی – ریوی به مواردی نظیر مهیا بودن کادر ورزیده، لوازم موردنیاز، مدتزمان ایست قلبی تا شروع عملیات احیا، بیماریهای زمینهای و غیره وابسته است )4(. مطالعات نشان میدهد مهیا بودن کادر ورزیده و آموزشدیده بیشتر از موارد دیگر در موفقیت احیای قلبی ریوی تأثیرگذار است )1-1(. در حال حاضر، آموزش احیای قلبی – ریوی که یکی از سرفصلهای اصلی رشتههایی نظیر پزشکی، پرستاری، فوریتهای پزشکی و… است، از دو قسمت تئوری و عملی تشکیلشده است )3(. بهمنظور آموزش بخش تئوری اغلب از روشهای متداولی نظیر سخنرانی و ارائه پاورپوینت استفاده میشود و برای آموزش قسمت عملی که درواقع همان مهارتهای بالینی است، دانشجو بایستی در محیطهای بیمارستانی قرار گیرد و از طریق مشاهده مطالب را فراگیرد )3, 14(. در تمام کشورها بهخصوص در ایران، یادگیری مؤثر مباحث تئوری و مهارتهای بالینی برای دانشجویان با چالشهای بسیاری مواجه است )11(. درروش های مذکور دانشجویان حجم زیادی از مطالب را میآموزند و بهسرعت نیز فراموش میکنند )12(. تحقیقات ثابت کرده است که دانشجویان بخشی از آموزش را که کاملاکاملاً ملموس و در شرایط واقعی برای آنها اجراشده است، با اثربخشی بهتری نسبت به سایر بخشها درک میکنند و مهارت آنان در آن زمینه افزایش خواهد یافت )13, 14(. آموزش از طریق نرمافزارهای شبیهساز سرعت آموزش و یادگیری را افزایش میدهند و کاربر میتواند به مباحث تئوری دسترسی داشته باشد و آنها را بهدفعات دلخواه مرور کند و هم زمینهای برای ارزیابی مهارتهای بالینیاش فراهم میگردد )11(.
کوهپایه اصفهانی زاده و همکاران )2414( نشان دادند که ارائه مطالب در قالب نرمافزارهای چندرسانهای میتواند دانش دانشجویان پرستاری را بیشتر از سخنرانی بهبود ببخشد لذا ترکیب آموزش در قالب نرمافزار چندرسانهای و سخنرانی را برای بهبود مهارتهای روانی احیای قلبی-ریوی توصیه نمودند )12(. خاتونی و همکاران )2413( نشان دادند، استفاده از نرمافزارهای آموزشی طراحیشده در زمینه فعالیتهای عملی پرستاری میتوانند بهعنوان یک استراتژی مؤثر آموزشی باعث ارتقای مهارتهای عملی دانشجویان پرستاری شوند )17(. در مطالعهKhanal و همکاران )2414( نشان داده شد استفاده از دنیای مجازی مبتنی بر شبیهساز آموزشی برای آموزش احیای قلبی – ریوی پیشرفته به دانشجویان بهاندازه روش سنتی چهره به چهره بر فرآیند یادگیری و تداوم آن تأثیرگذار است )11(. لاک دشتی و همکاران )2412( نشان دادند، استفاده از نرمافزارهای شبیهساز آموزشی نسبت به روشهای سنتی نظیر سخنرانی در امر یادگیری و یادسپاری تأثیر بیشتری دارند )13(. تاکنون نرمافزاری که هم بخش آموزش احیای قلبی – ریوی را بهصورت کامل در برداشته باشد و هم شامل بخش شبیهسازی باشد طراحی نشده است. بهعنوانمثالLi و همکارانش )2411( بازیهای سهبعدیCPR را موردبررسی قراردادند که بهطورکلی بازیها دارای بخش آموزش نبودند )24(.Khanal و همکارانش )2414( در مطالعهای که انجام دادند نرمافزاری را مورداستفاده و ارزیابی قراردادند که تنها از بخش شبیهسازی و آنهم درزمینه هایمحدود نظیر تشخیص نداشتن نبض، انجام احیای قلبی – ریویپایه، تشخیص آریتمی قلبی، تجویز دارو، آمادهسازی دفیبریلاتوربرخوردار بود. همچنین در پژوهشCreutzfeldt و همکارانش )2414( از سیستمهای توسعهیافته مبتنی بر دنیای مجازی که قبلا بهمنظور آموزشCPR پیش بیمارستانی طراحیشده است نظیرً سیستم Forterra، سیستمOLIVE و پلت فرم توسعهیافته بازی استفاده گردید که این سیستمها نیز فقط به بخش شبیهسازی توجه کرده و آموزش را که از اهمیت بیشتری برخوردار است را مدنظر نگرفتند )11, 21(. با توجه به اهمیت یادگیری احیای قلبی – ریوی و تداوم آن و همچنین تکمیل نسخههای موجود در زمینه شبیهساز احیای قلبی – ریوی مطالعه حاضر باهدف طراحی نرمافزار آموزشی و شبیهسازی برای دانشجویان کارشناسی ناپیوسته فوریتهای پزشکی و کارشناسی پیوسته اتاق عمل دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد.
روش کار
پژوهش حاضر از نوع کاربردی بود و جامعه پژوهش را دو گروه دانشجویان و استادان تشکیل دادند. کلیه دانشجویان فوریتهای پزشکی و اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی تهران که در مقطع کارشناسی پیوسته، کارشناسی ناپیوسته و در دوره روزانه از سال 31 تا 33 مشغول به تحصیل بودند )144 نفر( در مطالعه وارد شدند. دانشجویانی که واحد احیای قلبی – ریوی را نگذرانده بودند از مطالعه خارج شدند )74 نفر( زیرا داشتن تجربه قبلی در زمینه آموزش احیای قلبی – ریوی به روش سنتی در این پژوهش حائز اهمیت میباشد. لذا 24 نفر از دانشجویان فوریتهای پزشکی و 14 نفر از دانشجویان اتاق عمل که واحد احیای قلبی – ریوی را گذرانده بودند در مطالعه شرکت داده شدند. همچنین کلیه استادان و مربیانی که عضو هیئت علمی و مدرس احیای قلبی – ریوی در شهر تهران بودند )144 نفر( در مطالعه شرکت داده شدند.
سپس روند کار انجام احیای قلبی – ریوی با استفاده از کتابها و متون تخصصی، سایتهای مرتبط با حوزه احیای قلبی – ریوی و مشورت با متخصصین حوزه احیای قلبی –ریوی بررسی و شناسایی شد. سپس محتوای آموزشی احیای قلبی – ریوی مقدماتی و پیشرفته برای بزرگسالان بر اساس گایدلان 2411 انجمن قلب آمریکا در قالب پرسشنامه تنظیم شد و اعتبار آن از طریق روش اعتبارسنجی محتوا توسط گروه متخصصان موضوعی و پایایی آن با استفاده از آزمون کرون باخ )با مقدار 11/4( مورد تأیید قرار گرفت. این پرسشنامه به آدرس الکترونیکی اساتید و مربیان عضو هیئتعلمی و مدرس احیای قلبی – ریوی شهر تهران ارسال شد و از میان 144 پرسشنامه، 14 پرسشنامه برگردانده شد. در پاسخهای بازگشتی همه سؤالات امتیاز بالای 34 درصد کسب نمودند لذا همه موارد در بخش آموزش نرمافزار در نظر گرفته شدند.
سناریوهایی بر اساس الگوریتمها و راهنمای انجمن قلب آمریکا و اطلاعات بهدستآمده جهت استفاده در بخش آزمون عملی، تعریف شدند و نمودارهای مورد کاربرد (Use Case Diagram)، توالی و فعالیت بهمنظور درک بهتر موجودیتها و ترتیب عملیات این
نرمافزار با استفاده ازVisual Paradigm for UML 8.0 Enterprise Edition رسم گردید. در ادامه، کد نویسی در محیط کاری نرمافزارAdobe Flash Professional CS6 انجام گرفت و طراحی گرافیکی سناریوها و تجهیزات و محیط احیا و مواردی از این قبیل بهصورت سهبعدی توسط نرمافزار Autodesk 3ds Max 2013، طراحی کاراکترهای نرمافزار نظیر پرستار و بیمار توسط نرمافزار طراحی و متحرکسازی سهبعدیPoser Pro 2014 و محتوای آموزشی نیز در قالب نرمافزارFlash و به کمک نرمافزار فارسینویسMaryam وAdobe Photoshop CS6 طراحی شد. پس از تکمیل، نرمافزار در اختیار 74 دانشجوی فوریتهای پزشکی و اتاق عمل قرار گرفت و از آنها درخواست شد که به مدت یک هفته با نرمافزار کارنمایند و پرسشنامههایی که محقق بهمنظور بررسی میزان رضایتمندی دانشجویان از نرمافزار طراحی کرده است را با توجه به نرمافزار کامل نمایند. پرسشنامه با بخشی در مورد اطلاعات دموگرافیک فرد آغاز میگردد، بخش اصلی پرسشنامه شامل 2 قسمت: وضعیت رابط کاربری نرمافزار )شامل 1 سؤال(، اصطلاحات و پیامهای نرمافزار )شامل 7 سؤال(، چگونگی کار با نرمافزار )شامل 3 سؤال(، راهنمای نرمافزار )شامل 4 سؤال(، وضعیت علمی نرمافزار )شامل 1 سؤال( و وضعیت کلی نرمافزار )شامل 4 سؤال( است که این سؤالات با مقیاس لیکرت پنج امتیازی
)بسیار زیاد = 1، زیاد = 4 تا حدودی = 3، کم = 2 و بسیار کم =
1( قابل پاسخگویی بودند و روایی صوری و محتوایی پرسشنامه به روشCVR به تائید اساتید محترم گروه انفورماتیک دانشکده

پیراپزشکی و اساتید محترم مدرس احیای قلبی – ریوی رسیدهاست و تمام موارد دارای مقدارCVR بیشتر از 2/4 بودند. از روشآلفای کرون باخ )با مقدار 11/4( برای تأیید پایایی آن استفادهشدهاست. پس از جمعآوری پرسشنامهها، دادههای حاصل وارد نرمافزار SPSS v22 شد و نتیجه مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت.
یافتهها
در این پژوهش سناریوهایی برای دو قسمت نوشته شدند. در قسمت اول در بخش آشنایی با تجهیزات احیای قلبی – ریوی، بخشی به نام تمرین قرار داده شده است که کاربر بایستی تمرینها را به صورت عملی انجام دهد و میزان مهارت خود را در زمینه استفاده از تجهیزات از جمله دستگاه الکتروشوک بسنجد. این تجهیزات بر اساس مدل واقعی به صورت سه بعدی طراحی شدند و کاربر هیچ گونه تفاوتی بین مدل واقعی و سه بعدی طراحی شده در نرم افزار احساس نمیکند و لذا خود را کاملاکاملاً در محیط واقعی میبیند و تجربهای مشابه با تجهیزات واقعی خواهد داشت )تصویر 1(. در قسمت دوم در بخش آزمون نیز تعدادی سناریو ایجاد و تهیه گردیدند به منظور سنجش کاربر در حوزه یادگیری احیای قلبی – ریوی به صورت کامل. در این بخش کاربر در یک محیط بیمارستانی مجهز به انواع تجهیزات مورد نیاز و بیماری مجازی قرار میگیرد و وظیفه اصلی او این است که بیمار مجازی را به صورت صحیح احیا



قیمت: تومان


پاسخ دهید