نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی

بهمن و اسفند 5931، دوره 1، شماره 6 05061-DOI: 10.21859/jne طراحی نرمافزار آموزشی و شبیهساز احیای قلبی – ریوی و بررسی تأثیر آن بر رضایتمندی دانشجویان اتاق عمل و فوریتهای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی
تهران

رضا صفدری 1، ناصر چرخساز 2، محمدعلی منتصری 3، نجمه منتصری 4،*

استاد مدیریت اطلاعات بهداشتی درمانی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
1268731243837

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05061 ]

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05061 ]

پزشک عمومی، مدرس دانشکده پزشکی، دانشگاه جامع علمی کاربردی تهران، تهران، ایران
مربی پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، فارس، ایران
دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
* نویسنده مسئول: نجمه منتصری، دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. ایمیل:

تاریخ دریافت مقاله: 44/44/1331 تاریخ پذیرش مقاله: 11/41/1331
چکیده
مقدمه: احیای قلبی – ریوی فرایندی حیاتی جهت نجات بیماران میباشد. توانایی انجام احیا مستلزم کسب دانش نظری و عملی در زمینه احیای قلبی – ریوی است. امروزه جهت ارتقای کیفیت آموزش احیای قلبی – ریوی از روشهای مختلفی استفاده میگردد. هدف از این مطالعه طراحی نرمافزار آموزشی و شبیهساز احیای قلبی- ریوی و تعیین تأثیر نرمافزار طراحیشده بر میزان رضایتمندی دانشجویان اتاق عمل و فوریتهای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران بود.
روش کار: بر اساس مطالعات انجامشده در زمینه احیای قلبی – ریوی، تائید محتوای آموزشی نرمافزار توسط اساتید مدرس احیا و سناریوهای تعریفشده بر پایه الگوریتمها و راهنمای انجمن قلب آمریکا، بهمنظور درک بهتر موجودیتها و ترتیب عملیات نرمافزار مذکور، نمودارهای مورد کاربرد )Use Case Diagram(، توالی و فعالیت به زبان مدلسازی یکنواخت ترسیم شدند و بر اساس آنها نرمافزار در محیط Adobe Flash و به کمک نرمافزارهای Photoshop، فارسینویس Poser Pro ،Maryam و 3DMax پیادهسازی گردید. درنهایت نرمافزار به روش سنجش رضایتمندی دانشجویان مورد ارزیابی قرار گرفت.
یافتهها: بر اساس مطالعاتی که محقق انجام داد 7 سناریو برای بخش تمرین نرمافزار و 14 سناریو برای بخش آزمون در نظر گرفته شد و بهطورکلی 14 نمودار مورد کاربرد،12 نمودار فعالیت و 3 نمودار توالی رسم گردید. برای گرد آوری دادهها پرسشنامه رضایت مندی محقق ساخته متشکل از 34 سؤال با مقیاس لیکرت پنج امتیازی مورد استفاده قرار گرفت و نتایج نشان داد که میانگین رضایت دانشجویان از نرمافزار آموزشی شبیهساز احیای قلبی – ریوی در وضعیت بالا قرار دارد.
نتیجه گیری: چنانچه در کنار روشهای سنتی سخنرانی برای مباحث بالینی )عملی( از نرمافزارهای شبیهساز آموزشی استفاده گردد سطح دانش دانشجویان ارتقا پیدا میکند و بسیاری از کاستیهایی که روش سخنرانی و حضور در بیمارستان دارند برطرف میگردد.
کلیدواژهها: احیای قلبی – ریوی، نرمافزار شبیهساز، نرمافزار آموزشی
تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

مقدمه
1268731243837

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05061 ]

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05061 ]

ایست قلبی یکی از عوامل اصلی مرگومیر در کشورهای درحالتوسعه و توسعهیافته است )1, 2(. آمار ایست قلبی در ایران نیز کم نیست بهطوریکه تنها در تهران، به گزارش سازمان بهشتزهرا )س( در سال 32 تا 13 اسفندماه، 2442 نفربر اثر ایست قلبی فوتشدهاند )1(. ایست قلبی در عرض چند دقیقه منجر به مرگ یا آسیب مغزی میشود اما چنانچه احیای قلبی – ریوی (Cardiopulmonary Resuscitation (CPR)) بهصورت صحیح انجام پذیرد احتمال مرگ کم خواهد شد )3(. میزان موفقیت احیای قلبی – ریوی به مواردی نظیر مهیا بودن کادر ورزیده، لوازم موردنیاز، مدتزمان ایست قلبی تا شروع عملیات احیا، بیماریهای زمینهای و غیره وابسته است )4(. مطالعات نشان میدهد مهیا بودن کادر ورزیده و آموزشدیده بیشتر از موارد دیگر در موفقیت احیای قلبی ریوی تأثیرگذار است )1-1(. در حال حاضر، آموزش احیای قلبی – ریوی که یکی از سرفصلهای اصلی رشتههایی نظیر پزشکی، پرستاری، فوریتهای پزشکی و… است، از دو قسمت تئوری و عملی تشکیلشده است )3(. بهمنظور آموزش بخش تئوری اغلب از روشهای متداولی نظیر سخنرانی و ارائه پاورپوینت استفاده میشود و برای آموزش قسمت عملی که درواقع همان مهارتهای بالینی است، دانشجو بایستی در محیطهای بیمارستانی قرار گیرد و از طریق مشاهده مطالب را فراگیرد )3, 14(. در تمام کشورها بهخصوص در ایران، یادگیری مؤثر مباحث تئوری و مهارتهای بالینی برای دانشجویان با چالشهای بسیاری مواجه است )11(. درروش های مذکور دانشجویان حجم زیادی از مطالب را میآموزند و بهسرعت نیز فراموش میکنند )12(. تحقیقات ثابت کرده است که دانشجویان بخشی از آموزش را که کاملاکاملاً ملموس و در شرایط واقعی برای آنها اجراشده است، با اثربخشی بهتری نسبت به سایر بخشها درک میکنند و مهارت آنان در آن زمینه افزایش خواهد یافت )13, 14(. آموزش از طریق نرمافزارهای شبیهساز سرعت آموزش و یادگیری را افزایش میدهند و کاربر میتواند به مباحث تئوری دسترسی داشته باشد و آنها را بهدفعات دلخواه مرور کند و هم زمینهای برای ارزیابی مهارتهای بالینیاش فراهم میگردد )11(.
کوهپایه اصفهانی زاده و همکاران )2414( نشان دادند که ارائه مطالب در قالب نرمافزارهای چندرسانهای میتواند دانش دانشجویان پرستاری را بیشتر از سخنرانی بهبود ببخشد لذا ترکیب آموزش در قالب نرمافزار چندرسانهای و سخنرانی را برای بهبود مهارتهای روانی احیای قلبی-ریوی توصیه نمودند )12(. خاتونی و همکاران )2413( نشان دادند، استفاده از نرمافزارهای آموزشی طراحیشده در زمینه فعالیتهای عملی پرستاری میتوانند بهعنوان یک استراتژی مؤثر آموزشی باعث ارتقای مهارتهای عملی دانشجویان پرستاری شوند )17(. در مطالعهKhanal و همکاران )2414( نشان داده شد استفاده از دنیای مجازی مبتنی بر شبیهساز آموزشی برای آموزش احیای قلبی – ریوی پیشرفته به دانشجویان بهاندازه روش سنتی چهره به چهره بر فرآیند یادگیری و تداوم آن تأثیرگذار است )11(. لاک دشتی و همکاران )2412( نشان دادند، استفاده از نرمافزارهای شبیهساز آموزشی نسبت به روشهای سنتی نظیر سخنرانی در امر یادگیری و یادسپاری تأثیر بیشتری دارند )13(. تاکنون نرمافزاری که هم بخش آموزش احیای قلبی – ریوی را بهصورت کامل در برداشته باشد و هم شامل بخش شبیهسازی باشد طراحی نشده است. بهعنوانمثالLi و همکارانش )2411( بازیهای سهبعدیCPR را موردبررسی قراردادند که بهطورکلی بازیها دارای بخش آموزش نبودند )24(.Khanal و همکارانش )2414( در مطالعهای که انجام دادند نرمافزاری را مورداستفاده و ارزیابی قراردادند که تنها از بخش شبیهسازی و آنهم درزمینه هایمحدود نظیر تشخیص نداشتن نبض، انجام احیای قلبی – ریویپایه، تشخیص آریتمی قلبی، تجویز دارو، آمادهسازی دفیبریلاتوربرخوردار بود. همچنین در پژوهشCreutzfeldt و همکارانش )2414( از سیستمهای توسعهیافته مبتنی بر دنیای مجازی که قبلاقبلاً بهمنظور آموزشCPR پیش بیمارستانی طراحیشده است نظیر سیستم Forterra، سیستمOLIVE و پلت فرم توسعهیافته بازی استفاده گردید که این سیستمها نیز فقط به بخش شبیهسازی توجه کرده و آموزش را که از اهمیت بیشتری برخوردار است را مدنظر نگرفتند )11, 21(. با توجه به اهمیت یادگیری احیای قلبی – ریوی و تداوم آن و همچنین تکمیل نسخههای موجود در زمینه شبیهساز احیای قلبی – ریوی مطالعه حاضر باهدف طراحی نرمافزار آموزشی و شبیهسازی برای دانشجویان کارشناسی ناپیوسته فوریتهای پزشکی و کارشناسی پیوسته اتاق عمل دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد.
روش کار
پژوهش حاضر از نوع کاربردی بود و جامعه پژوهش را دو گروه دانشجویان و استادان تشکیل دادند. کلیه دانشجویان فوریتهای پزشکی و اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی تهران که در مقطع کارشناسی پیوسته، کارشناسی ناپیوسته و در دوره روزانه از سال 31 تا 33 مشغول به تحصیل بودند )144 نفر( در مطالعه وارد شدند. دانشجویانی که واحد احیای قلبی – ریوی را نگذرانده بودند از مطالعه خارج شدند )74 نفر( زیرا داشتن تجربه قبلی در زمینه آموزش احیای قلبی – ریوی به روش سنتی در این پژوهش حائز اهمیت میباشد. لذا 24 نفر از دانشجویان فوریتهای پزشکی و 14 نفر از دانشجویان اتاق عمل که واحد احیای قلبی – ریوی را گذرانده بودند در مطالعه شرکت داده شدند. همچنین کلیه استادان و مربیانی که عضو هیئت علمی و مدرس احیای قلبی – ریوی در شهر تهران بودند )144 نفر( در مطالعه شرکت داده شدند.
سپس روند کار انجام احیای قلبی – ریوی با استفاده از کتابها و متون تخصصی، سایتهای مرتبط با حوزه احیای قلبی – ریوی و مشورت با متخصصین حوزه احیای قلبی –ریوی بررسی و شناسایی شد. سپس محتوای آموزشی احیای قلبی – ریوی مقدماتی و پیشرفته برای بزرگسالان بر اساس گایدلان 2411 انجمن قلب آمریکا در قالب پرسشنامه تنظیم شد و اعتبار آن از طریق روش اعتبارسنجی محتوا توسط گروه متخصصان موضوعی و پایایی آن با استفاده از آزمون کرون باخ )با مقدار 11/4( مورد تأیید قرار گرفت. این پرسشنامه به آدرس الکترونیکی اساتید و مربیان عضو هیئتعلمی و مدرس احیای قلبی – ریوی شهر تهران ارسال شد و از میان 144 پرسشنامه، 14 پرسشنامه برگردانده شد. در پاسخهای بازگشتی همه سؤالات امتیاز بالای 34 درصد کسب نمودند لذا همه موارد در بخش آموزش نرمافزار در نظر گرفته شدند.
1268731243837

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05061 ]

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05061 ]



قیمت: تومان


پاسخ دهید