نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی
بهمن و اسفند 5931، دوره 1، شماره 6 05063-DOI: 10.21859/jne مقایسه یادگیری دانشجویان کارشناسی پرستاری در دو روش آموزش از طریق لوح
فشرده و آموزش سنتی

میترا خوبی 1، نورالدین محمدی 2، مجید احمدی هدایت 3،*، شهرزاد غیاثوندیان 4، شکوه ورعی 5

8 دانشجوی دکترای تخصصی آموزش پرستاری، گروه داخلی و جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران ،ایران
دانشیار، گروه مراقبت ویژه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
مربی، کارشناس ارشد مراقبت ویژه، گروه مراقبت ویژه پرستاری، معاون پژوهشی دانشگاه علمی کاربردی، مترون بیمارستان فوق تخصصی ابن سینا، تهران، ایران
استاد، گروه داخلی و جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، مدیر آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
استادیار، گروه داخلی و جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
* نویسنده مسئول: مربی، کارشناس ارشد مراقبت ویژه، گروه مراقبت ویژه پرستاری، معاون پژوهشی دانشگاه علمی کاربردی، مترون بیمارستان فوق تخصصی ابن سینا، تهران، ایران. ایمیل:

931164362712

1268731243837

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05063 ]

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05063 ]

تاریخ دریافت مقاله: 81/22/8315 تاریخ پذیرش مقاله: 81/21/8315
چکیده
مقدمه: روشهای گوناگونی جهت ارائه آموزش وجود دارند. انتخاب روشهای آموزش را میتوان از جمله فعالیتهایی دانست که مدرسان با توجه به شرایط و امکانات برای رسیدن به اهداف آموزشی اتخاذ میکنند. این مطالعه با هدف تعیین و مقایسه یادگیری دانشجویان کارشناسی پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تهران در دو روش آموزش از طریق لوح فشرده و آموزش سنتی انجام شد.
روش کار: این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی بود. جامعه پژوهش شامل دانشجویان پرستاری ورودی مهر 11 که واحد بهداشت جامعه 3 را در نیمسال تحصیلی 12-18 اخذ نمودند، بود. شرکت کنندگان بر اساس روش تخصیص تصادفی به روش بلوک دوتایی به دو گروه آموزش با روش سنتی و آموزش با لوح فشرده تقسیم شدند. فراگیران پس از اتمام دوره آموزشی به منظور ارزشیابی یادگیری در آزمون پایانترم شرکت کرده و نمره نهایی آنان ملاک ارزشیابی یادگیری قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل دادهها نیز از روشهای آمار توصیفی )میانگین، انحراف معیار(، آزمون آماری آنالیز کوواریانس )آنکووا(، آزمون کای دو و آزمون تی مستقل استفاده شد.
یافتهها: میانگین و انحراف معیار نمرات پایانترم دانشجویان در دو گروه آموزش سنتی و آموزش لوح فشرده نیز به ترتیب 15/8±48/83 و 12/8±02/83 بود. مقایسه میانگین نمرات پایانترم دانشجویان دو گروه مورد مطالعه با توجه به کنترل متغیر مداخله گر معدل کل دانشجویان با استفاده از آزمون آماری آنکووا نشان داد که نمرات پایانترم دانشجویان در دو گروه از نظر آماری تفاوت معنی دار نداشت) 55/2= P value( و مشابه بود.
نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که آموزش از طریق لوح فشرده و آموزش سنتی تأثیر مشابهی بر یادگیری فراگیران داشته است و با توجه به چالشهای موجود در زمینه افزایش تعداد فراگیران پذیرفته شده در مراکز آموزشی و عدم تناسب آن با امکانات و فضاهای آموزشی موجود، شیوه آموزش از طریق لوح فشرده میتواند در دروس نظری به عنوان یک شیوه آموزشی کارآمد بکار گرفته شود.
کلیدواژهها: آموزش لوح فشرده، آموزش سنتی، یادگیری، دانشجویان پرستاری
تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

81
مقدمه
در عصر حاضر، آموزش به عنوان حقوق اولیه انسانها عامل تغییر و پیشرفت اجتماعی شناخته شده است. آموزش عنصر اصلی و تفکیک ناپذیر رشد و توسعه و یکی از مهمترین راهبردهای تضمین موفقیت برنامههای خدماتی در تمامی ابعاد مختلف اجتماعی است. ارائه آموزش صحیح و منطبق با اصول علمی روز تنها راه دست یابی به سطوح مطلوب یادگیری و ارتقا سطح رضایت مندی محسوب میشود. دستیابی به این اهداف مهم در فعالیتهای آموزشی همواره یکی از مسائل جدی و چالش برانگیز دست اندر کاران و متخصصان امر آموزش به شمار میرود. در عرصههای مختلف علوم آموزشی تلاش بی وقفهای برای ارائه راهکارهای آموزش موفق و اثر بخش شده است و انتخاب روش آموزش که از عناصر اصلی برنامه ریزی درسی است و در فرآیند آموزش و یادگیری نقش بارزی را ایفا میکند از اهمیت به سزایی برخوردار است )8(. پر واضح است که تحقق اهداف آموزشی از طریق کاربرد روشها و فنون تدریس مناسب امکان پذیر است )2(. انتخاب روشهای آموزش را میتوان از جمله فعالیتهایی دانست که مدرسان با توجه به شرایط و امکانات برای رسیدن به اهداف آموزشی اتخاذ میکنند. روشهای گوناگونی جهت ارائه آموزش وجود دارند. امروزه روشهای آموزش به دو دسته کلی روشهای سنتی و روشهای نوین طبقه بندی میشوند. از رایجترین روشهای سنتی میتوان به روش آموزش سخنرانی اشاره کرد که در این روش فرادهنده طی ارتباط یک طرفه، حجم زیادی از اطلاعات را به فراگیران ارائه مینماید )3(.
روشهای آموزش نوین به روشهایی اطلاق میگردد که فرادهندگان به منظور انتقال دانش از فن آوری پیشرفته کمک آموزشی و وسایل جدید در فرآیند آموزش استفاده مینمایند )4(.
علی رغم اینکه در آموزش پرستاری بیشتر فرادهندگان روشهای سنتی را در فرآیند آموزش بکار میگیرند، گزارش مقالات حاکی از این حقیقت است که روشهای سنتی آموزش در حال حاضر به تنهایی پاسخ گوی حرکت سریع قافله علم و نیازهای یادگیری فراگیران و تغییر مداوم نیازهای جوامع در دنیای امروز نمیباشد. به همین دلیل، توجه صاحب نظران به نقش و اهمیت روشهای نوین آموزش و استفاده از این روشها در آموزش پرستاری بیشتر معطوف شده است )5(. در نتیجه، رویکردهای سنتی آموزش پرستاری در دهههای اخیر با ظهور تکنولوژی جدید نظیر چند رسانهایها، فرا رسانهایها و ارتباطات از راه دور دستخوش تغییرات اساسی شده است و اشکال نوینی از روشهای آموزشی در دسترس میباشد )6(.
آموزش الکترونیک از نوع آموزش از طریق لوح فشرده) Compact Disk( نیز یکی از مهمترین روشهای آموزش شناخته شده است.
در واقع آموزش از طریق لوح فشرده یکی از انواع آموزش الکترونیک است که از اوایل سال 8162 در آموزش پرستاری نیز استفاده شده است )0(. آموزش از طریق لوح فشرده به عنوان یک نوع آموزش انفرادی محسوب میشود که در آن فراگیران قادرند با توجه به استعدادهای خود، به هدفهای آموزشی دست یابند. با توجه به ماهیت حرفه پرستاری که نیازمند افزایش دانش و یادگیری مداوم
81
خوبی و همکاران
میباشد، بکارگیری آموزش از طریق لوح فشرده میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد. زیرا آموزشهای از طریق لوح فشرده امکانات و مزایایی را فراهم میکند که در فرآیند یادگیری فراگیران انعطاف پذیری بیشتری داشته باشد و این روش محدود به زمان و مکان نخواهد بود )1(. انتخاب روش آموزش مناسب همواره از چالشهای مراکز آموزشی از جمله مراکز آموزش پرستاری میباشد )1(. انتخاب روش مناسب آموزش در یادگیری، مهارت آموزی و تغییر نگرش فراگیران نقش مهمی را ایفا نموده و ضرورت توجه فرادهندگان در انتخاب روش آموزش مناسب را بیش از بیش برجسته مینماید. از طرف دیگر، به منظور نیل به اهداف آموزش و ارتقا یادگیری فراگیران، توجه فرادهندگان به رضایت مندی فراگیران در برنامه ریزی آموزشی از نکات مهم و راهگشا در انتخاب روش آموزش خواهد بود )82(. بدون تردید هدف اولیه آموزش، یادگیری است. یادگیری در حقیقت همان فعالیتهای ذهنی و فکری آدمی میباشد که به آنچه که فراگیران باید بدانند و بفهمند مربوط میشود. این فعالیتها شامل بازشناسی و یادآوری آموختهها خواهد بود که این حیطه از مهمترین حیطههای یادگیری میباشد )88(. یادگیری نوعی تطابق موجود زنده با شرایط جدید است. برای درک فرآیند یادگیری در انسان، درک رابطه او با آموزش امر مهمی تلقی میشود )82(. یکی از راهکارهای مهم و بنیادین در ارتقای رضایت مندی از آموزش، شناخت و آگاهی در زمینه یادگیری دانشجویان است )82(.
بنابراین پژوهشگر بر آن شد تا با انجام پژوهشی یادگیری دانشجویان کارشناسی پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تهران در دو روش آموزش از طریق لوح فشرده و آموزش سنتی را مورد مطالعه قرار دهد. امید است که نتایج این تحقیق بتواند در تصمیم گیری، انتخاب و تدوین روشهای آموزش پرستاری مفید بوده و اعضای هیات علمی دانشکدههای پرستاری را بیش از بیش ترغیب به استفاده از روشهای نوین آموزشی از جمله آموزش از طریق لوح فشرده نماید.
روش کار
1268731243837

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05063 ]

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/jne-05063 ]

این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی در عرصه نیمه تجربی میباشد. پژوهش مذکور درسال 8318 در دانشکده پرستاری و مامایی تهران پس ازکسب تأیید طرح پژوهش توسط کمیته اخلاق و اخذ معرفی نامه از دانشکده پرستاری ومامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. محیط انجام این پژوهش دانشکده پرستاری ومامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران بوده و دانشجویان کارشناسی پرستاری که درس پرستاری بهداشت جامعه )3( را در زمان انجام پژوهش، نیمسال اول 12-18 در دانشگاه علوم پزشکی تهران اخذ نمودند، جامعه این پژوهش را تشکیل دادند و نمونههای پژوهش از یک کلاس 31 نفری )در دو گروه 81 نفری( بودند که هر نفر 31 در مطالعه شرکت داشتند. پژوهشگر نمونههای پژوهش را بر اساس معیارهای ورود تمایل به شرکت در مطالعه، دسترسی به رایانه یا دستگاه پخش دی وی دی انتخاب نمود. همچنین نمونههای پژوهش بر اساس معیار تعهد به عدم تبادل محتوای آموزشی ارائه شده با سایر شرکت

نشریه آموزش پرستاری، دوره 1، شماره 6، بهمن و اسفند 5931
کنندگان در مطالعه که توسط فراگیرن هر دو گروه به پژوهشگر اطلاع داده می شداز مطالعه خارج میشدند. پژوهشگر جهت هماهنگی به اداره آموزش مراجعه نمود و اطلاعات مورد نیاز در رابطه با مدرس درس بهداشت جامعه )3(، برنامه کلاس و فهرست اسامی دانشجویان را تهیه کرد. سپس پژوهشگر به منظور جلب رضایت و همکاری مدرس مربوطه را ملاقات نمود و اهداف پژوهش و روش انجام کار را شرح داد. با رضایت مدرس، پژوهشگر به منظور تهیه محتوی آموزشی و حضور در کلاس درس هماهنگی لازم را بعمل آورد و جلسات تدریس را فیلم برداری نمود.
به منظور انجام مطالعه، ابتدا پژوهشگر اقدام به برگزاری جلسه توجیهی با دانشجویان نمود. در این جلسه اهداف پژوهش، روش انجام کار و نحوه ارزشیابی برای دانشجویان بطور واضح و روشن بیان شد و پس از کسب موافقت آنان رضایت کتبی آگاهانه از آنها گرفته شد. همچنین از دانشجویان تعهد اخلاقی به صورت کتبی در رابطه با عدم تبادل محتوای آموزشی در بین افراد دو گروه گرفته شد. در پایان جلسه توجیهی دانشجویان به روش تخصیص تصادفی به روش بلوک دوتایی در دو گروه آزمون و کنترل قرار گرفتند. بدین ترتیب که پژوهشگر با استفاده از اعداد زوج و فرد لیست دانشجویی، دانشجویان را از فهرست اسامی آنان در هر یک از دو گروه آزمون یا کنترل قرار داد. گروه کنترل با حضور در کلاس درس، اهداف و طرح درس را در جلسه اول تدریس دریافت نمود و محتوای آموزشی به صورت سخنرانی توسط مدرس در طول 1 هفته به آنان ارائه شد.
پژوهشگر در تمامی جلسات تدریس در کلاس درس حضور داشت و اقدام به فیلم برداری این جلسات نمود. پس از فیلم برداری، ابتدا فیلم تهیه شده توسط پژوهشگر و مدرس بازبینی شد و در صورت نیاز به ویرایش تغییرات لازم اعمال گردید. در مقابل، گروه آزمون اهداف، طرح درس و محتوای آموزشی ارائه شده در هر یک از جلسات تدریس را به صورت لوح فشرده دو روز پس از تشکیل کلاسهای گروه کنترل در طول دوره آموزشی از اداره آموزش دانشکده پرستاری و مامایی دریافت نمودند. شایان ذکر است که آدرس پست الکترونیک مدرس در اختیار فراگیران گروه آزمون قرار داده شد تا در صورت نیاز فراگیران پاسخ سؤالات خود را از مدرس از طریق پست الکترونیک دریافت نمایند. بنابراین امکان ارتباط فراگیران با مدرس در طول دوره آموزشی از طریق پست الکترونیک ومشاوره وپاسخ دهی به سؤالات در دفتر استاد مربوطه فراهم گردید.
فراگیران هر دو گروه آزمون و کنترل در این مطالعه 3 هفته پس از اتمام دوره آموزشی در آزمون پایانترمی که از سوی مدرس و اداره آموزش طبق روال سالهای قبل اخذ شده بود شرکت کردند. لازم به ذکر است که پس از اتمام دوره آموزشی، فراگیران گروه کنترل که تمایل به دریافت لوح فشرده ارائه شده به فراگیران گروه آزمون را داشتند، لوح مذبور را دریافت نمودند. و در آخر پس از تصحیح اوراق امتحانی توسط مدرس مربوطه و اعلام آن به اداره آموزش، نمرات برگهها به محقق تحویل داده شد. لازم به ذکر است که این نمرات ملاک ارزشیابی و مقایسه نهایی دو گروه قرار گرفت. نمرات جمع آوری شده توسط کمک پژوهشگر وارد برگه دادههای نرم افزار
22
SPSS ویرایش 86 گردید و تجزیه و تحلیلهای آماری زیر نظر مشاور آمار انجام شد.
یافتهها
تعداد شرکت کنندگان



قیمت: تومان


پاسخ دهید